Tarımda Hollanda ile Türkiye Karşılaştırması; Hollanda Ekonomi Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Hollanda’nın 2017 yılındaki tarım ihracatı tarihin en yüksek seviyesine ulaşarak rekor kırdı.

Hollanda’nın tarım ve gıda ihracatı 2017 yılında rekor seviyeye ulaşarak 100,8 milyar avr oldu. Ülkenin tarım ihracatı 91.7 milyar euro olurken tarım teknolojisi ihracatı 9,1 milyar euro oldu. Hollanda, ABD ve Fransa ile birlikte dünyanın en büyük ilk 3 tarım ihracatçısı konumunda. Bunun adına ister eğitim, ister özveri, isterseniz de planlı bir tarım politikası deyin. Sonuç itibariyle bu başarı şans eseri yakalanmamış. İşin içinde teknoloji de var, kooperatifleşme de; Ar-Ge de var, pazarlama stratejileri de. Ve tabii ki uzun vadeli, sürdürülebilir tarım politikaları.. KONYA’DAN 3 BİN KİLOMETRE KARE DAHA BÜYÜK Hollanda’nın tarımdaki başarısı dünyaca kabul edilirken ülkenin yüz ölçümünün sadece 41 bin kilometrekare olması dikkat çekiyor. Türkiye’de sadece Konya’nın yüz ölçümünün 38 bin kilometrekare olduğu düşünülürse tarım ihracatımızdaki zayıf rakam göze çarpıyor.

Tarım ve bahçe bitkileri sektöründeki işletme sayısı 65 bini aşan Hollanda’nın sadece en büyük 5 tarımsal ihracat ürününün toplam değeri 35 milyar Euro’yu buluyor. Hollanda, süs bitkileri ve sebze ihracatında dünya lideri, et ihracatında dünya dördüncüsü, süt ve süt ürünlerinde dünya üçüncüsü, sıvı ve katı yağ ihracatında ise dünya dördüncüsü.

TARIMDA UZMANLAŞMA ve TEKNOLOJİ AVANTAJ SAĞLIYOR Hollanda’nın tarım alanında ilerlemesinin en önemli nedenlerinden birisi uzmanlaşma. Seralar ve üreticiler çoğunlukla tek bir ürün üzerine uzmanlaşıyor. Bu duruma eleştirel yönden bakanlar çıkabilir. Ancak uzmanlaşma, Hollandalı şirketlere kendi ürünlerinde deneyim kazanma, eğitim ve eğitimli iş gücü, lojistik ve teknolojik yatırım anlamında avantaj sağlıyor. Ancak tek bir ürün üretmenin riski de büyük. Farklı ürünler yetiştirerek riskleri dağıtan üreticiler de var. Ülke 2017 yılında sadece Tarım Teknolojileri, Tarım alet ve edavatları ihracatından 9,1 milyar avro gelir elde etti.

En çok tarım ürünlerinin ihrac edildiği ülkelerin arasında sırası ile Almanya, ABD, Belçika, İngiltere, Frans ave İtalya yer alıyor. Avrupa ülkelerine en çok domates, biber, salatalık, et, balık, yumurta ve süt ürünleri satılırken, dünya genelinde Hollanda çicekleri revaşta.

TARIMDA BAŞARIDA ALTIN ÜÇGENİN ROLÜ Hollanda’nın tarımdaki başarısının ardında Altın üçgen modeli yatıyor. Çifti üretiyor, devlet teşvik ediyor, Üniversiteler verimliliği artıyor. Ar-Ge, kooperatifleşme, pazarlama, verimli üretim modeli, yüksek kalite, yüksek teknoloji gibi faktörlerin ebetteki etkisi hayli fazla.

100 MİLYAR AVROLUK TARIM MUCİZESİ Konya büyüklüğündeki Hollanda’nın 2017 yılı tarımsal ihracatı 100 milyar avro. Hollanda’nın tarımdaki başarısının ardında verimli üretim modeli, Ar-Ge, kooperatifleşme, pazarlama, piyasa denetimi gibi faktörler yatıyor Yüzölçümünün %17’si doldurma ve yalnızca %50’sinin deniz seviyesinin üstünde olduğu gerçeğini unutmamak lazım.

TOPLAM İHRACAT 435 milyar avro 2017 yılında ülkenin toplam ihracatı ise 435 milyar avro olarak gerçekleşti. Buradan bakıldığında tarımın payı yüzde 23,25 oranına denk geliyor. Ülkenin sattığı ürünlerin 4de birini tarım ürünleri oluşturuyor demek yanlış olmaz.

Hollanda’nın coğrafi koşulları göz önüne alındığında en zor şartlarda tarım yapan ülkelerden biri olduğu aşikar. Topraklarını büyük oranda denizden kazanmış ülkede, güneşli gün sayısı da oldukça az. Tüm bu olumsuzluklara rağmen Hollanda tarım ihracatında dünya ikincisi. Hollanda İstatistik Bürosu’nun verilerine göre ise tarımsal ihracatı 100 milyar euroyu aşmış durumda.

Konya büyüklüğünde tarımsal alana sahip olan Hollanda neleri doğru yapıyor?

Uzmanlar, Hollanda’nın Türkiye’den katbekat fazla tarımsal ihracat yapmasını nasıl açıklıyor?

Tarımsal hasıla bakımından dünyada 7’nci ve Avrupa’da 1’inci sırada yer alan Türkiye nerede yanlış yapıyor? Biyolojik çeşitliliğin Avrupa’da en az olduğu ülke konumundaki Hollanda kıt kaynak ve zor şartlara rağmen güçlü bir tarım ekonomisine ve üretim kapasitesine nasıl ulaştı?

İŞTE ARADAKİ FARKLAR

1) Hollanda, 7 yıllık tarım bütçesi yapıyor. Hollandalı çiftçi 7 yıl boyunca hangi ürüne ne kadar destek alacağını biliyor. Çiftçi her aşamada denetleniyor ve her yıl üretimi kalite olarak puanlandırılıyor.

Türkiye’de uzun ve istikrarlı tarım politikaları yapılmıyor. Tarıma destek veriliyor ama sonuçları takip edilmiyor. Bütçeye konulan para adeta dağıtılıyor, desteğin sonucuna bakılmıyor.

2) Hollanda, dünyanın en başarılı tarım üniversitesi olan Wageningen’e ev sahipliği yapıyor.

Türkiye’de çok sayıda ziraat fakültesi var ama eğitim kalitesi oldukça düşük.

3) Hollanda, tarlaları nadasa bırakmak yerine akılcı münavebe uygulamaları ile toprakları bir taraftan ıslah ederken diğer taraftan verimliliği artırıyor.

Türkiye’de ilerici planlar ve modern tarım politikaları oluşturulmadığı için, rekolteler düşmüş, tarım toprakları yavaş yavaş çorak topraklar haline gelmiştir.

4)Hollanda üretimin her aşamasında aklı, bilimi ve teknolojik gelişmeleri kullanıyor.

Türkiye, tarım teknolojisinde çok gerilerde. Çiftçi yaş ortalaması oldukça yüksek.

5)Hollanda domates yerine ileri teknoloji isteyen domates tohumunu üretiyor.

Hollanda’dan kilo hatta gram ile domates tohumu alan Türkiye, büyük emek ve maliyetlerle ürettiği domatesi TIR’larla ihraç ediyor fakat Hollanda kadar kazanamıyor.

6) Hollanda kooperatifleşmeye önem veriyor. Ar-Ge, pazarlama, uzun ve sürdürülebilir bir tarım politikası uyguluyor.

Türkiye’de tarımı destekleyip ekonomiye katkısını artıracak politikalar üretilirken, ne bir kooperatifin ne de uzmanların görüşü alınıyor. Genelde ithalata dayalı tarım politikaları benimseniyor. Üreticileri ve artan gıda fiyatlarını “ithalatla terbiye etme” yoluna gidiliyor. Et fiyatı artınca et, buğday fiyatı artınca buğday, pirinç fiyatı artınca pirinç ithal ediliyor.

7) Hollanda’nın tarım alanında ilerlemesinin en önemli nedenlerinden birisi uzmanlaşma. Seralar ve üreticiler çoğunlukla tek bir ürün üzerine uzmanlaşıyor.

Türkiye’de ise, bir önceki yıl hangi ürün para ettiyse, o ürünün planlaması yapılmadan kara düzen ekimi yapılıyor.

8) Hollanda’da tarımda kooperatifleşme çok önemli. Çiftçinin ne yetiştireceğine kooperatif karar veriyor. Kooperatifteki yönetici ve mühendisler çiftçiyle ekeceği ürünün getiri hesabını yaparak doğru ürünü belirliyorlar. Ekim yapılacak ürünler onaylandıktan sonra, ekim için plan ve program yapılıyor ve ona göre çalışma başlatılıyor. Çiftçiler üretimin her aşamasına uzman kooperatif yetkilileri ile iş birliği içerisinde karar veriyor. Hasat zamanı da personel desteği sağlanıyor ve hasat yapılıyor.

Türkiye’de tarımsal kooperatifler sayı bakımından yeterli olsa da etkinlikleri ve verimlilikleri istenilen düzeyde değil. Kooperatifçilikte PANKOBİRLİK’i örnek gösterebiliriz. PANKOBİRLİK yurt genelinde güçlü bir örgütlenmeye sahip fakat ülke tarımında karar aşamasında yetkili değil.

9) Hollanda’da tarım yapan nüfus azalıyor ama buna rağmen tarıma ayrılan alanların büyüklüğü aynı kalıyor.

Türkiye’de hem çiftçi hem de ekilebilir tarım arazisi azalıyor.

10) Hollanda, sınırlı topraklarının farkında ve bu yüzden çevreye duyarlı, sürdürülebilir bir tarım politikası izliyor. Tek olmak yerine birlikte hareket etmeyi benimsiyor.

Türkiye gibi tarımsal potansiyeli çok yüksek bir ülkede, 4,1 milyon hektar tarım arazisi boş duruyor. – Tarımda Hollanda ile Türkiye Karşılaştırması

Saygılarımla…
Tarımda Hollanda ile Türkiye Karşılaştırması
İbrahim TORUN
Bilecik Dostları Haber