11.7 C
Bilecik
28 Eylül 2021
Ana SayfaKöşe YazarlarıMühimmat Fabrikaları Nasıl Kapandı?

Mühimmat Fabrikaları Nasıl Kapandı?

Mühimmat Fabrikaları Nasıl Kapandı? Kurtuluş Savaşı kazanılmıştır. Cumhuriyet ilan edilir ve tarihler 1925’e geldiğinde Mustafa Kemal, milli mücadelede mühimmat ve nitelikli personel sağlayan Bulgaristan’daki arkadaşı Şakir ZÜMRE’yi Türkiye’ye davet eder ve “Gel burada silah fabrikası kur” der…

Şakir bey kabul eder ve atlar Türkiye’ye gelir 1925 yılında İstanbul’da Haliç kenarında “Türk Sanayii Harbiye ve Madeniye” Fabrikasını şu anda Sütlüce’deki Miniatürk’ün bulunduğu alanda açar, fabrikasında mazotla çalışan beş beygirlik ilk Türk motorunu da yapmayı başarır…

Türk Kara, Hava ve Deniz Kuvvetlerinin ihtiyacı olan silah ve mühimmatları üretmeye başlar. 300-500-1000 kg lık bombalar yaparak Türk savaş uçaklarının hizmetine sunar. İmalat ettiği sualtı ve denizaltı bombaları Deniz Kuvvetlerimize can suyu olur. Yine Kara Kuvvetleri için cephane, kara mayınları, işaret ve aydınlatma fişekleri, el bombaları gibi birçok mühimmat Türk mühendis ve teknisyenleri tarafından iki bin kişinin çalıştığı bu fabrikada üretilerek ordumuzun ihtiyacı karşılanır. Onun ürünlerinin tahrip gücü dünyadaki muadillerinden daha fazla olduğu için yabancı devletlere silah ihraç etmeye başlar. 1922’de İzmir’de denize döktüğümüz Yunanistan’a 1.5 milyon liralık bomba ihracatı yapmamız dünyada büyük yankı uyandırır. Bulgaristan, Polonya ve Mısır gibi ülkelerde ihracat yapılan diğer ülkeler arasındadır.

Lakin Amerika’yla yapılan anlaşmalar gereği 1940 ların sonunda Marshall Yardımları yurda gelmeye başlayınca Türk Milli Savunma Sanayinin gözbebeği bu şirketimiz sallanmaya başladı. Amerika elindeki eski püskü silahları “yardım” adı altında Türkiye’ye vermekte ve Milli Silah üretilmesine karşı çıkmaktaydı. Çalmadık kapı, gitmedik yetkili bırakmadı Şakir Zümre. Devlet ondan silah alamadığı için maaş ödeyemez duruma gelmişti. Yunanistan, Polonya, Mısır gibi ülkeler de Amerika korkusundan artık Türkiye’den silah almıyordu.

Çaresiz kalınca kapıya kilit vurmaktan iyidir diye düşünerek bomba fabrikasını soba fabrikasına çevirmek zorunda kaldı.

Bir Milli Bayramda devlet erkânı Vatan Caddesinde resmi geçidi izlerken alana gelen soba yüklü üzerinde “ŞAKİR ZÜMRE” yazan kamyon tokat gibi iner suratlarına. “Türk Milli Savunma Sanayinin anlı şanlı Şakir Zümre’sini sobacı yaptınız. Bizi Amerika’ya muhtaç ettiniz. Türk ordusunun yerli ve milli silahını elinden alıp Amerika’nın kucağına oturdunuz” diye haykırarak. Silahı Amerika’dan alan hükümet, güya Şakir Zümre’nin gönlünü almak ister. Hani İş Bankası’nın meşhur bir kumbarası Şakir Zümre’nin cephane fabrikasında yaptırılır…

Şakir Zümre 1966’da bu fani hayata veda ederken Türkiye’nin ilk kara, hava ve deniz bombaları üreten fabrikası da O’nun ölümünün ardından 4 yıl daha dayanır  ve 1970 yılında kapısına kilit vurur.

Aynen mühimmat fabrikası sabotajla havaya uçurulan ceset parçaları bulunamayan Enver Paşa’nın kardeşi Nuri Killigil, Vecihi Hürkuş, Nuri Demirbağ’ın çabaları, Devrim Otomobilleri, Karakurt ve Bozkurt Lokomotiflerinde olduğu gibi…

Milli Üretimlerimiz Nasıl Engellendi Yazı Dizisi Mühimmat Fabrikaları Nasıl Kapandı?

Saygılarımla… İbrahim Torun

İbrahim TORUN
İbrahim TORUNhttps://www.bilecikdostlari.com/author/ibrahimtorun/
Bilecik Dostları Köşe Yazarı; Her insan ayrı bir dünya demektir. Yeni ufuklara yelken açmak, yeni dünyalar tanımak için makalelerde buluşalım.
İLGİLİ HABERLER

POPÜLER HABERLER

Yorumlar