17.4 C
Bilecik
19 Eylül 2021

Bursada Deprem

Bursada Deprem; Değerli ‘BURSA’lı hemşehrilerimiz. Lütfen gözlerinizi bir an için kapatın ve Bursa’da DEPREM olduğunu hayal edin. Düşünmesi, akla getirilmesi, hayal etmesi bile ne kadar dehşet verici ve korkutucu değil mi? Maalesef KORKUNUN ECELE faydası yok. O halde üzerimize düşen, her türlü tedbirleri alarak halkımıza karşı olan görevimizi yerine getirmeliyiz.

Bursa şehri olarak Kuzey Anadolu Fay Hattının uzantılarının 3’ünden de etkilenebilen (Biri Marmara Denizi’nin içinden geçen kuzey kolu, İznik Gölü’nün altından başlayıp Gemlik’te birkaç kola ayrılarak Mudanya’ya doğru devam eden orta kolu, bir de Bursa’yı tarihte etkilemiş ve yeniden etkilemesi beklenen güney kolu var. Güney kolu, İnegöl’den başlayıp devam eden Yıldırım’dan segmentlere ayrılarak Osmangazi’nin içerisinden geçip Nilüfer’den Çalı fayıyla Uluabat’ın güneyine doğru devam eden fay hattıdır.) bir şehirde yaşıyoruz. Yani Bursa, deprem riski açısından bu 3 fayın üzerinde oluşabilecek herhangi bir deprem sonucunda etkilenen ve etkilenmesi beklenen bir ilimizdir. Bursa’nın hemen her ilçesinin kendi adıyla anılan bir fay hattı bulunuyor. Büyükorhan, Harmancık ve Keles ilçeleri fay hattının yakınında olmayan tek yerlerdir. Bursa’nın son üç-dört yüzyıldır yaşadığı en büyük felaket olan 1855 depremi Bursalılarca Küçük Kıyamet olarak anılmıştır.

Bursa’da nasıl bir kentleşme oluyor? Bursa’da kentsel dönüşüm mü, yapısal değişim mi, kentsel öteleme mi yapılıyor? Bursa köy kent gibi bir yer, çarpık kentleşme var. Bundan 2500 yıl önce kentleşme niçin artık yok? Nilüfer’de birinci sınıf tarım alanları yapılarla dolduruluyor. Nilüfer, deprem açısından en sakıncalı yerlerden bir tanesi. Yeni yapılar yüksek fiyatlardan satılarak kent vurgunları yapılıyor. Nilüfer’deki gibi kentsel gelişim toplumu böler, doğayı ve beslenme alanlarını yok eder. Osmangazi’de de eski yerleşim merkezine yeni binalar yapılıyor, Yıldırım’da çarpık yapılaşma yapılıyor. Bursa’daki yapıların yüzde 60’ı kaçak olduğu resmi makamlar dahil bilmeyen yok. Bursa’nın kaçak yapılaşmada başı çeken illerden biri ve yapıların yüzde 50’sinin yapılaşma izni yok, yüzde 70’inin oturma izni yok, yüzde 90’nında kullanılan gereçler uygun değil.

Bursa’da beklenilen deprem büyüklüğü 7.0 ve 7.5 tur. 2007’de çıkarılan Kentsel Dönüşüm Yasası’nın amacı Avrupa’daki gibi Türkiye’de de büyük kentlerin yeterince geniş alanları, yolları, yeraltı yolları, yeşil alanları olması için çıkartılmıştı. Fakat ne acıdır ki kentin insan için olması gerektiğini içeren kentsel dönüşüm yasası uygulanmadığına şahit olmaktayız.

Her yere bina yapılır düşüncesi yanlış, yaparsın ama fay hattı üzerine yapmazsın. Mesela Bursa’da sıvılaşma bölgeleri var. 1/1000 Palio sismolojik çalışmalar yapılması gereklidir. Amerika’da California’da kabul edilen fay kanununun benzerinin Türkiye’de de mutlaka çıkarılması ve uygulanması lazımdır. 1999 depreminden sonra aradan geçen 20 yılda Bursa’da riskli binaların envanteri neden hala çıkarılamadı? Yoksa sadece ceset torbaları mı hazırlıyor?

Bursa’da kentsel dönüşüm çok doğru gitmiyor. Çünkü kentsel dönüşüm yapılırken tüm ili bir planlamaya almamız lazım, tüm ili kapsayan çalışmanın neticesinde ister bina, ister ada, ister parsel bazında dönüşümler yapabiliriz. Ancak maalesef Bursa’nın bütüncül anlamda bir planı yok. Eğer şu anda bir deprem olsa Mesken, Maksem, Çarşamba, Altıparmak vb. bölgeler boşaltılabilinir mi? O nedenle kentsel dönüşüm bütüncül planlanıp, parsel veya ada bazlı uygulamaya geçilmesi gerekiyor. Bunu yaparken de kentsel dönüşümü dıştaki boş bölgelerden içeriye doğru değil de şehir merkezindeki dar, sıkışık, sorunlu bölgelerden dışarıya doğru yapılması lazım ki şehir genişlesin, rahatlasın.

Deprem sırasında yapılacaklar konusunda eğitimsiziz. Mesela bir deprem olsa kaç aile deprem eğitimi kendi arasında aldı. Onların hep eğitimden geçilmesi lazım.

Belediyelerin kendi görevi olmayan işleri bırakması lazım. Depremi önceden tahmin etmek belediyenin işi değil, daha güvenli bir kenti nasıl oluştururuz diye öncelikle bunun planlamasını yapması lazım.

Tüm bu bilgiler ışığında Bursalılar adına yetkililere bazı sorularımız olacak. Acaba Bursa’da, olası bir depremde yıkılması muhtemel konutlar konusunda neler yapıldı? Kaç bina yeni deprem koşullarına göre sağlamlaştırıldı? Bir zamanlar bataklık olan Bursa Ovası üzerinde, birinci derece deprem bölgesinde yine, niye çok katlı yapılar yapılıyor? Olası bir deprem sonrası çıkabilecek yangınlar karşısında, özellikle de doğalgaz yangınları karşısında ne yapıldı, bizler ne yapmalıyız?

Deprem kış veya yaz aylarında olursa mevsimler şartlara göre hazırladığımız plan, senaryo veya projeksiyon var mı? Elektrik kesintilerine, doğalgaz talebine, akaryakıt ihtiyacına, gıda, su, yiyecek, içecek, ilaç sıkıntıları için ne gibi tedbirler alıyoruz? Afet bölgesine ulaşım ve tahliyeye yönelik alternatiflerimiz nelerdir? Toplanma ve çadır alanlarımız nerelerdedir? Sahra hastanesi, aşevi nerelerde konuşlandırılacaktır? Görüldüğü gibi ihtiyaçların, bu soru ve taleplerin ardı arkası esilmeyecektir.

Acilen olası DEPREM senaryoları hazırlanmalı, gerekli teçhizat, ekipman, ekip, eğitimli insan gücü, toplanma yerleri alt-üst yapılarıyla hazırlanmalıdır. Mevcut imkanlar öncelikli olarak değerlendirilmelidir. Stadyum ve spor kompleksleri DEPREM’de toplanma, barınma sağlık alanları olarak dizayn edilmelidir. Depremde ihtiyaç duyulabilecek her şey buralarda ikame edilmelidir.

Hacivat deresi ve Setbaşı derelerinin sağ ve sol sahillerinin müsait yerlerine veya yeraltına deprem binaları ve ihtiyaç maddeleri hazır şekilde bulundurulmalıdır. Derelerin sağ ve sol sahilleri de toplanma ve çadır alanı olarak düzenlenmelidir. Ulaşım için mobil köprüler hazır edilerek afet bölgesinin ulaşımında kullanılmak üzere envantere eklenmelidir.

Yüce ALLAH U TEALA’dan bizlere bu ve bunun gibi büyük acılar yaşatmamasını, bizleri, BURSA’mızı, vatanımızı, milletimizi her türlü afet, felaket ve acıdan korumasını niyaz eder saygı ve hürmetlerimizi sunarız.

Saygılarımla…
İbrahim TORUN
Bursada Deprem
Bilecik Dostları Haber

Bursada Deprem

İbrahim TORUN
İbrahim TORUNhttps://www.bilecikdostlari.com/author/ibrahimtorun/
Bilecik Dostları Köşe Yazarı; Her insan ayrı bir dünya demektir. Yeni ufuklara yelken açmak, yeni dünyalar tanımak için makalelerde buluşalım.
İLGİLİ HABERLER

POPÜLER HABERLER

Yorumlar